«حقوق عامه» از مفاهیمی است که در سال‌های اخیر بیش از گذشته وارد ادبیات حقوقی، قضایی و اجتماعی کشور شده است؛ اما همچنان میان «شناخت حق»، «مطالبه حق» و «احیای حق» فاصله قابل توجهی وجود دارد. مسئله اساسی این است که حقوق عامه صرفاً مجموعه‌ای از حقوق کلی و اخلاقی مردم نیست، بلکه در موارد […]

موضوع صدور گواهینامه موتورسیکلت برای بانوان، در نقطه تلاقی حقوق شهروندی، موازین شرعی، ایمنی، نظم عمومی و صلاحیت مراجع اداری قرار دارد. از یک سو، نمی‌توان صرفاً از اصول قانون اساسی، حق مطلق و بدون قید رانندگی موتورسیکلت را استنباط کرد و از سوی دیگر، محدود کردن یک حق یا امتیاز قانونی نیز نمی‌تواند صرفاً […]

در شرایطی که کشور با فشارهای اقتصادی، محدودیت‌های تجاری، تحریم‌ها و شرایط ویژه ناشی از جنگ مواجه است، نحوه مدیریت زنجیره ورود، ترخیص و توزیع کالا دیگر صرفاً یک موضوع اداری یا گمرکی نیست؛ بلکه مستقیماً با حقوق عامه، امنیت اقتصادی، استمرار فعالیت واحدهای تولیدی و تأمین نیازهای عمومی جامعه ارتباط پیدا می‌کند. در روزهای […]

یکی از اصول مهم دادرسی عادلانه، اصل علنی بودن محاکمات است. در نظام حقوقی ایران نیز اصل ۱۶۵ قانون اساسی، علنی بودن محاکمات را به‌عنوان یک اصل پذیرفته و استثناهای آن را مشخص کرده است. در امور کیفری نیز ماده ۳۵۲ قانون آیین دادرسی کیفری، اصل را بر علنی بودن محاکمه قرار داده است. فلسفه […]

فرونشست زمین دیگر صرفاً یک پدیده طبیعی یا موضوعی عمرانی نیست؛ بلکه در مناطقی که برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی موجب کاهش ذخایر آبخوان‌ها می‌شود، با یک مسئله مهم حقوق عمومی، محیط‌زیستی و حتی کیفری مواجه هستیم. اظهارات اخیر دادستان عمومی و انقلاب تهران درباره ضرورت تعیین تکلیف فوری چاه‌های غیرمجاز و کنترل برداشت […]

جنگ، تحریم، بحران های زیرساختی و اختلال در خدمات عمومی، دولت را با ضرورت تصمیم گیری سریع و فوق العاده مواجه می سازد. پرسش اساسی آن است که حدود این اختیارات کجاست و چه نهادی مانع تبدیل شدن ضرورت به خودسری اداری می شود. اصل صد و هفتاد و سه قانون اساسی، دیوان عدالت اداری […]

در جهان معاصر، نفت صرفاً یک کالای اقتصادی نیست؛ بخشی از معادله قدرت، امنیت ملی، سیاست خارجی و حتی نظم بین‌المللی است. ازاین‌رو، هرگاه کشوری دارای ذخایر بزرگ انرژی با فشارهای اقتصادی، تحریم‌های گسترده یا منازعات نظامی مواجه می‌شود، آثار آن را نمی‌توان تنها با شاخص‌های اقتصادی همان کشور سنجید. ایران نمونه‌ای برجسته از این […]

یکی از چالش‌های عملی در فرآیند رسیدگی در دیوان محاسبات کشور، تمرکز مراجع اصلی رسیدگی در تهران و ضرورت حضور اشخاص طرف پرونده در جلسات دادسرا و هیأت‌های مستشاری است. این وضعیت، به‌ویژه برای مدیران، مسئولان مالی و اشخاص مرتبط با دستگاه‌های اجرایی مستقر در استان‌ها، می‌تواند مستلزم طی مسافت‌های طولانی، صرف هزینه‌های قابل توجه […]

دولت الکترونیک دیگر یک انتخاب تجملی یا صرفاً فناورانه نیست؛ بلکه بخشی از الزامات حکمرانی مطلوب، حقوق شهروندی و اصلاح نظام اداری است. در حکمرانی مدرن، دولت باید تا حد امکان به جای آنکه شهروند را به دستگاه اداری بکشاند، خدمت را به شهروند برساند. مراجعه حضوری، صف‌های طولانی، دریافت مکرر مدارک، امضای چندباره، ارجاع […]

فرزندخواندگی تنها به صدور حکم سرپرستی ختم نمی‌شود؛ صدور شناسنامه، درج نام سرپرستان و دسترسی فرزندخوانده به اطلاعات والدین واقعی، تابع مقررات مشخصی است.  فرایند فرزندخواندگی در ایران مسیری قانونی و چندمرحله‌ای است که از بررسی شرایط متقاضیان در سازمان بهزیستی آغاز می‌شود و پس از طی مراحل قضایی، به صدور حکم سرپرستی می‌انجامد. اما […]