خیار یعنی اختیار دو دسته اند بیا باهم توضیح بدیم و تفاوت هاش یاد بگیریم :

خیارات قانونی یعنی خیاراتی که به حکم قانون ایجاد می شوند مانند غَبن.

غَبن یعنی ضرر؛ اگر کسی در معامله ضرری کند و این ضرر زیاد باشد وعرفا قابل گذشت نباشد برای متضرر حق فسخ ایجاد می شود به استناد خیار غبن.

خیار شرط:خیار ناشی از توافق طرفین در هنگام عقد.مثال در ضمن عقد در هنگام فروش ماشین طرف یا طرفین شرط می کنند که برای مدت معینی حق فسخ
داشته باشند.

خیار شرط به نوعی خیار قانونی است چون توسط قانون به رسمیت شناخته شده است ولی در اصل توسط طرفین ایجاد می شود.

اقاله: توافق طرفین برای برهم زدن عقد را اقاله گویند.عقد یعنی بستن گره و اقاله یعنی باز کردن گره.

فرق اقاله با خیار شرط در این است که خیار شرط در ضمن عقد این اختیار داده شد ولی در اقاله چنین اختیاری داده نشد بلکه بعد از عقد طرفین توافق میکنند وعقد را بر هم می زنند.
خیارات هم ایقاع محسوب می شوند، مثال اگر خیار غبن برای طرف ایجاد شد نیاز به موافقت طرف مقابل ندارد.

خیار شرطی که در قرارداد شده است در هنگام اجرا ایقاع محسوب می شود.

عقد جایز عقدی است که هر یک از طرفین هر زمان که خواست می تواند آن را بر هم بزند ؛مانند عقد وکالت. نوع دیگرعقد وجود دارد به نام عقد خیاری؛ «عقد خیاری آن است که برای طرفین یا یکی از آنهایا برای ثالثی اختیار فسخ باشد».

آیا عقد خیاری عقد لازم است یا عقد جایز؟
تعریفی که از عقد جایز کردیم این بود عقد جایز عقدی است که هر یک از طرفین هر زمان که خواست می تواند آن را بر هم بزند اما عقد جایز فقط بوسیله اراده هر
یک از طرفین قابل فسخ نیست بلکه در دو مورد دیگر هم عقد جایز بر هم می خورد یکی فوت شخص و دیگری جنون شخص است.
یعنی در عقد جایز یکی از طرفین فوت کند عقد جایز به هم می خورد مثال اگر وکیل فوت کند و یا مجنون شود وکالت بر هم می خورد. به دلیل اینکه اراده نه تنها در ایجاد عقد جایز باید وجود داشته باشد بلکه در طول زمان آن نیز باید وجود داشته باشد.

 آیا عقد خیاری عقد لازم است یا عقد جایز؟
عقد خیاری ماهیتا عقد لازم است.
درواقع عقد خیاری عقد لازمی است که در آن شرط خیار وجود داشته باشد یعنی شرط شده است که اختیار بر هم زدن معامله را داریم.

عقد خیاری ماهیتا عقد لازم است به خاطر اینکه در عقد جایز طرفین هر زمان که بخواهند می توانند عقد را بر هم زنند ولی در عقد خیاری باید شرط شده باشد ومدت معینی هم تعیین گردد. مثال کیف را می فروشم به قیمت هزار تومان به شرطی که به مدت یک هفته حق فسخ داری و اگر شرط شود هر وقت خواستی می توانی فسخ کنی این شرط غلط است و اصلا عقد بوجود نمی آید.

پس به هم زدن عقد جایز محدود به مدت معینی نیست ولی عقد خیاری فقط در مدت معین قابل برهم زدن است.