رئیس قوه قضاییه تأکید کرد: تا جایی‌که قانون اجازه می‌دهد، دادگاه‌ها، به‌ویژه دادگاه‌های رسیدگی به اتهامات اقتصادی و مالی باید علنی برگزار شود زیرا برگزاری دادگاه‌های علنی هم به نفع خودِ قضات است و هم به سودِ مردم است و دانش و آگاهی حقوقی و قضایی آنها را بیشتر می‌کند و از این طریق از […]

 رئیس قوه قضاییه تأکید کرد: تا جایی‌که قانون اجازه می‌دهد، دادگاه‌ها، به‌ویژه دادگاه‌های رسیدگی به اتهامات اقتصادی و مالی باید علنی برگزار شود زیرا برگزاری دادگاه‌های علنی هم به نفع خودِ قضات است و هم به سودِ مردم است و دانش و آگاهی حقوقی و قضایی آنها را بیشتر می‌کند و از این طریق از وقوع بسیاری از مفاسد و کلاهبرداری‌ها پیشگیری می‌شود.

به نقل از مرکز رسانه قوه قضاییه، حجت‌الاسلام والمسلمین غلامحسین محسنی اژه‌ای روز پنجشنبه در نشست صمیمانه و هم‌اندیشانه جمعی از فعالان، سخنرانان و دست‌اندرکاران جهاد خیابانی ملت مبعوث‌شده‌ ایران که حدود ۶ ماه است خیابان‌ها و میادین را در دفاع از ایران اسلامی و رزمندگان سلحشور تسخیر کرده‌اند و بال دوم پیروزی بر استکبار جهانی بوده‌اند، ضمن خیر مقدم‌گویی به جهادگران و فرماندهان میدانِ «خیابان»، اظهار کرد: جهاد ملت ایران طی ۶ ماه اخیر، بی‌نظیر بوده است. این جهاد درمیدان، مایه یأس دشمن شد و تیری بر قلب معاندین بود. با حضور میلیونی و اعجاب‌انگیز مردم در خیابان، توطئه‌های سخت و نرم دشمنان متجاوز خنثی گشت و بهترین و برترین دلگرمی و امیدواری برای رزمندگان و قوای مسلح ایجاد شد.

محسنی اژه‌ای افزود: این اجتماعات خودجوش و میلیونی مردمی، به یک الگو برای همه‌ی آزادگان و نیروهای ضداستکباری در سطح دنیا تبدیل شد. فلذا ضروری است از این دستاورد شگرف مردمی، به تمام معنا صیانت و حفاظت کنیم.

رئیس قوه قضاییه گفت: هدف ما از برگزاری این جلسات، صرف نشست و برخاست و احوالپرسی نیست؛ ما می‌خواهیم در این قبیل جلسات، با همفکری و تشریک مساعی، بر مشکلات مبتلابه فائق آییم و نقاط ضعف را برطرف سازیم.

مزایای برگزاری علنی دادگاه‌ها

رئیس دستگاه قضا در ادامه این نشست، ضمن برشمردن مزایای برگزاری علنی دادگاه‌ها تصریح کرد: من از طرفداران پروپاقرص برگزاری دادگاه‌های علنی هستم و این امر ناشی از تجارب بیش از ۴۰ ساله‌ من در این حوزه است.

محسنی اژه‌ای افزود: به جد اعتقاد دارم که اجرای تمام و کمال اصل ۱۶۵ قانون اساسی، ناظر بر برگزاری علنی دادگاه‌ها، یکی از اصول بنیادین دادرسی عادلانه است و این مهم در نظام حقوقی و قضایی ما با قیود و استثنائاتی از جمله آنکه جریان دادگاه، مخل امنیت و عفت عمومی نباشد، پذیرفته شده است.

رئیس قوه قضاییه گفت: برگزاری دادگاه‌های علنی گاهی بازدارندگی‌ای ایجاد می‌کند که حتی حکم نهایی نمی‌تواند داشته باشد، من چه در بیش از ۵ سال اخیری که مسئولیت ریاست قوه قضاییه را برعهده دارم و چه قبل از آن در مناصب مختلف، تلاش زیادی به خرج دادم که برگزاری علنی دادگاه‌ها و انتشار مفاد آن، در چارچوب مقتضیات قانونی را به طور کامل اجرایی سازم.

رئیس عدلیه افزود: اینکه بگوییم دادگاه علنی است، اما از انتشار جزئیات آن و اسامی متهمان آن و حتی نشانه‌ای که اذهان عمومی را به سمت متهمان سوق دهد، خودداری کنیم، خُب این دیگر چه دادگاه علنی‌ای است؟! البته باید توجه داشت که در برخی از موارد شرعاً و قانوناً مجاز به انتشار مفاد دادگاه تا زمان قطعیت حکم نیستیم.

رئیس دستگاه قضا در ادامه به دغدغه‌ها و مباحثی که از ناحیه جهادگران و فرماندهان میدانِ «خیابان» در خلال این نشست مطرح شد، پاسخ گفت و افزود: باید تفاوت قائل شویم بین شخص یا اشخاصی که تشخیص اشتباه می‌دهند و سیاست نامطلوب اتخاذ می‌کنند، با آنان که سوء‌نیت دارند و یا نفوذی، جاسوس و تعمداً مخرب هستند. حال سؤال آن است وقتی این تفکیک و تمییز را قائل شدیم، آیا باید برخورد و مواجهه‌ یکسان با هر دو قِسم داشته باشیم؟

رئیس عدلیه افزود: سیاستمداری که در مقطع مسئولیتش، از روی تشخیص اشتباه، نه از روی عناد و نفوذ، سیاست غلط و ناصوابی را اتخاذ می‌کند، آیا مجرم است؟ قانون، تکلیف عناصر نفوذی و خائن را مشخص کرده است؛ اما آیا هر شخصی که تشخیص اشتباه دهد و سیاست نادرست اتخاذ کند، نفوذی و خائن است؟! در قضیه‌ی کاهش جمعیت در اوایل انقلاب؛ در موضوع نوع پرداخت یارانه‌ها در دهه هشتاد و بسیاری از مقولات دیگر که پس از مدتی، جمعی رأی به نادرست و ناصواب بودن آنها دادند، قاعده‌ی فوق‌الذکر جریان و سَریان دارد.

قاضی القضات خاطرنشان کرد: حتی ممکن است بعضاً دو دستگاه اطلاعاتی و امنیتی نیز در باب یک پرونده واحد، دو نظر متفاوت و متهافت داشته باشند و از قضا هر کدام برای نظرات متفاوت‌شان نیز ادله و بیّنه نیز داشته باشند و علت این امر نیز نظرات متفاوت دو دستگاه امنیتی در باب آن مصداق خاص می‌باشد.

تاکید رئیس قوه قضاییه بر اهمیت قانون‌گرایی و التزام عملی به قانون

محسنی‌اژه‌ای، با تاکید بر اهمیت قانون‌گرایی و التزام عملی به قانون اظهار کرد: حال سؤال اساسی آن است که وقتی این نظرات متفاوت و متهافت در باب یک موضوع واحد وجود دارد، آن اصلی که باید فصل‌الخطاب باشد، کدام است؟ جز آن است که در اینجا فصل‌الخطاب، قانون است. مع‌الأسف، گاهی برخی افراد برای قانون و قانون‌گرایی در ساحت قضا، به اندازه داور یک مسابقه فوتبال، ارزش قائل نیستند و به خودشان اجازه می‌دهند هم قاضی باشند و هم حاکم. کسانی که مقولات ذوابعاد را صرفاً از دریچه نگاه خود می‌نگرند و به هیچ مرجع دیگری اعتنا ندارند.

رئیس قوه قضاییه گفت: همگان باید خود را ملزم به تبعیت از قانون بدانیم؛ نمی‌شود آنجایی که قانون مطابق میل ماست، از آن تمکین کنیم و در سایر موارد، قانون را کنار بگذاریم. وقتی امری به قانون لازم‌الاجرا تبدیل شد، من نمی‌توانم به اجتهاد خودم حکم کنم که، چون این قانون را قبول ندارم، پس از آن تبعیت نمی‌کنم و آن را اجرایی نمی‌سازم.

رئیس دستگاه قضا به تجربه‌ تشکیل شورای‌عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا اشاره و تصریح کرد: در مواردی نیز به سبب وجود فوریت و اضطرار، ممکن است از مجرای قانونی، امر بر انجام کاری مغایر با قانون، تعلق گیرد؛ فی‌المثل در سال ۱۳۹۷ به سبب حجم بالای مسائل اقتصادی و وجود فوریت و اضطرار برای رفع آنها، شورای‌عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا تشکیل شد؛ در آن مقطع زمانی، امام شهید فرمودند برای رفع عاجل مشکلات اقتصادی مردم و کشور، چنانچه اعضای آن شورا، در باب موضوعی، به اتفاق نظر برسند و مصوبه‌ای را بگذرانند، من نیز به عنوان رهبری کشور، آن مصوبه را ولو آنکه در تطابق کامل با قانون نیز نباشد، تنفیذ می‌کنم.

محسنی اژه‌ای اضافه کرد: به هر روی، این روند آغاز شد و ادامه پیدا کرد؛ ممکن است اکنون گفته شود که تمام اقداماتی که در قالب روند مذکور انجام گرفت، درست نبود؛ بله؛ قطعاً اینگونه نبود که تمامی آن اقدامات ناشی از مصوبات شورای مزبور، بدون خدشه باشد؛ لکن تصمیماتی بود که به سبب اضطرار و فوریت با نقطه‌نظرات کارشناسی اتخاذ شد.